Gent

Gent (in het Frans Gand) is de hoofdstad van de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De stad is gelegen aan de Schelde en (o.a.) het kanaal van Gent naar Terneuzen. De naam Gent is vermoedelijk ontstaan uit het Keltische Ganda dat monding of samenvloeiing betekent. In de Middeleeuwen was Gent een der belangrijkste steden van Europa (in 1350 ca. 56.000 inwoners) dank zij de lakenindustrie. Vanaf 1584 (herovering door de Spanjaarden) begon echter een economische teruggang.

Jan Gijsbertsz. was eerst Vlaams muntmeester te Gent en later voor de stad. Hij is later ook muntmeester geweest te Gorinchem (ca.1586).


Munten van Gent op naam van Philips II (1581)

De stad Gent kreeg in 1581 toestemming om hun munt te heropenen om munten te gaan slaan op naam van Philips II. Deze munten hebben echter het devies PACE ET IUSTITIA zoals ook op de Statenmunten voorkomt. Op de koperen munten komen de naam en de titels van Philips II niet voor.

GEN.1: 6 mijten.^(GIL.8/9)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links binnen een binnen cirkel.

TEKST: VI GHENT 1581 dit betekent: 6 mijten (=duit of sesken) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond Bourgondisch wapenschild met versiering aan de rand.

TEKST: PACE. ET IVSTITIA. (of variant), dit betekent: vrede en gerechtigheid.

Jan Gijsbertsz.

    1581


Info:

Voorschrift 76 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,24 gram per stuk.

Oplage ca. 12.694 stuks.



GEN.2: 12 mijten.^(GIL.6)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links binnen een binnen cirkel.

TEKST: XII GHENT 1581 dit betekent: 12 mijten (=oord of twaalfaert) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond Bourgondisch wapenschild versiert met de keten van de orde van het gulden vlies.

TEKST: PACE. ET. .IVSTITIA. (of variant), dit betekent: vrede en gerechtigheid.

Jan Gijsbertsz.

    1581

Info:

Voorschrift 38 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 6,48 gram per stuk.

De tekst op dit type bestaat in 2 varianten, met de tekst GHENT boven de leeuw, geslagen ca. 177.787 stuks, en met de tekst onder de leeuw, geslagen ca. 22.275 stuks.



De muntperiode onder Frans van Anjou 1581-1583

In 1580 werd het wel duidelijk dat Philips II niets wilde weten van een meer gematigde aanpak in de Nederlanden. De diverse Staten in de Nederlanden verklaarden Philips II vervallen van zijn rechten en gingen op zoek naar een nieuwe landsheer. Een staat zonder vorst was namelijk in die tijd nog ondenkbaar. Vooral op aandringen van Willem van Oranje werd op 9 september 1580 een verdrag gesloten met François-Hercule de Valois, hertog van Alençon en Anjou en broer van de Franse koning Hendrik III. Nadat ook de Staten van Vlaanderen Philips II in 1581 hadden afgezworen werd Frans van Anjou als graaf van Vlaanderen erkend. Ook de stad Gent plaatste nu vanaf 1581 het wapen van Frans van Anjou op zijn koperen munten. In 1583 vertrok Anjou echter al weer naar Frankrijk omdat hij totaal ongeschikt bleek om de problemen in de Nederlanden op te lossen en een mislukte poging had gedaan om Antwerpen te bezetten teneinde zijn macht te vergroten.


GEN.3: 4 mijten.^(GIL.22)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links.

TEKST: IIII GHENT 1582 dit betekent: 4 mijten (dubbele korte) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond wapenschild van Vlaanderen/Alençon, versierd met lelies.

TEKST: .NISI. DNS .FRVSTRA (of variant), dit betekent: indien de Heer niet met ons is, is alles tevergeefs.

Jan Gijsbertsz.

    1582


Info:

Voorschrift 114 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 2,16 gram per stuk.

Oplage ca. 7.087 stuks.



GEN.4: 6 mijten.^(GIL.10)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links binnen een binnen cirkel.

TEKST: VI GHENT 1581 dit betekent: 6 mijten (=duit of sesken) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond wapenschild van Vlaanderen/Alençon tussen twee letters F (waarschijnlijk de F van Frans (van Anjou)).

TEKST: .NISI. DNS. FRVSTRA. (of variant), dit betekent: indien de Heer niet met ons is, is alles tevergeefs.

Jan Gijsbertsz.

    1581


Info:

Voorschrift 76 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,24 gram per stuk.

Oplage ca. 156.459 stuks.



GEN.5: 6 mijten.^(GIL.21)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links binnen een binnen cirkel, tussen zijn poten het tot twee cijfers afgekorte jaartal 1582.

TEKST: VI MYTEN GHENT dit betekent: 6 mijten (=duit of sesken) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond wapenschild van Vlaanderen/Alençon tussen twee letters F (waarschijnlijk de F van Frans (van Anjou)).

TEKST: .NISI. DNS. FRVSTRA. (of variant), dit betekent: indien de Heer niet met ons is, is alles tevergeefs.

Jan Gijsbertsz.

    1582


Info:

Voorschrift 76 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,24 gram per stuk.

Oplage ca. 32.175 stuks.



GEN.6: 6 mijten.^(GIL.34)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links binnen een binnen cirkel.

TEKST: . VI . GHENT . 1583 dit betekent: 6 mijten (=duit of sesken) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond wapenschild van Vlaanderen/Alençon welke is versierd met de keten van de orden van St. Michiel.

TEKST: NISI. DNS. FRVSTRA (of variant), dit betekent: indien de Heer niet met ons is, is alles tevergeefs.

Jan Gijsbertsz.

    1583


Info:

Voorschrift 76 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,24 gram per stuk.

Oplage ca. 1.481 stuks.



GEN.7: 12 mijten.^(GIL.20/32)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links binnen een binnen cirkel, tussen zijn poten het tot twee cijfers afgekorte jaartal.

TEKST: XII MYTEN GHENT dit betekent: 12 mijten (=oord of twaalfaert) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond wapenschild van Vlaanderen/Alençon versiert met de keten van de orde van St. Michiel.

TEKST: .NISI. DNS. .FRVSTRA. (of variant), dit betekent: indien de Heer niet met ons is, is alles tevergeefs.

Jan Gijsbertsz.

    1582
    1583


Voorkomende voor- en keerzijde varianten:

VZ: A: XII MYTEN GHENT


KZ: a: .NISI.DNS. - .FRVSTRA.


Info:

Variant Aa (1582), afbeelding Holleman lijst 126 nr.610.

Voorschrift 38 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 6,48 gram per stuk.

Oplage 1582 ca. 131.325 stuks.
Oplage 1583 ca. 103.650 stuks.



Zelfstandige munt van Gent (1583-1584)

Na het vertrek van Frans van Anjou verklaren Brugge en Gent zich zelfstandig. Te Gent worden nu munten geslagen met een eigen wapenschild. In 1584 beginnen echter de heroveringen van Parma waarbij ook de stad Gent weer onder Spaans gezag wordt gebracht. Na de herovering wordt het munthuis te Gent definitief gesloten.



GEN.8: 4 mijten.^(GIL.41)

VOORZIJDE: Grote gekroonde letter G van Gent.

TEKST: . GHENT . 1584 .

KEERZIJDE: Gekroond wapenschild met een klauwende leeuw naar links, aan weerszijden van het wapen 4 M (4 mijten of dubbele korte).

TEKST: .NISI. DNS. FRVSTRA. (of variant), dit betekent: indien de Heer niet met ons is, is alles tevergeefs.

Jan Gijsbertsz.

    1584


Voorkomende voor- en keerzijde varianten:

VZ: A: .GHENT. 1584.


KZ: a: .NISI. DNS. FRVSTRA.


Info:

Variant Aa (1584), particuliere collectie.

1584 particuliere collectie

Voorschrift 114 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 2,16 gram per stuk.

Oplage ca. 31.275 stuks.



GEN.9: 6 mijten.^(GIL.35)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links binnen een binnen cirkel, tussen zijn poten het tot twee cijfers afgekorte jaartal 1583.

TEKST: VI MYTEN GHENT dit betekent: 6 mijten (=duit of sesken) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond wapenschild tussen twee gekroonde letters G (van Gent). In het wapenschild een schuine balk waarin de letters .S.P.Q.G (senaat en volk van Gent).

TEKST: .NISI. DNS. FRVSTRA. (of variant), dit betekent: indien de Heer niet met ons is, is alles tevergeefs.

Jan Gijsbertsz.

    1583


Info:

Voorschrift 76 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,24 gram per stuk.

Oplage ca. 10.387 stuks samen met 1583 van het volgende type.



GEN.10: 6 mijten.^(GIL.36)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links binnen een binnen cirkel.

TEKST: VI GHENT 1583 dit betekent: 6 mijten (=duit of sesken) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond wapenschild tussen twee gekroonde letters G (van Gent). In het wapenschild een schuine balk waarin de letters .S.P.Q.G (senaat en volk van Gent).

TEKST: NISI. DNS. FRVSTRA. (of variant), dit betekent: indien de Heer niet met ons is, is alles tevergeefs.

Jan Gijsbertsz.

    1583
    1584


Info:

Voorschrift 76 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,24 gram per stuk.

Oplage 1583 ca. 10.387 stuks samen met 1583 van het vorige type.
Oplage 1584 ca. 9.036 stuks.



GEN.11: 12 mijten.^(GIL.33/39)

VOORZIJDE: Klauwende leeuw naar links binnen een binnen cirkel, tussen zijn poten het tot twee cijfers afgekorte jaartal.

TEKST: XII MYTEN GHENT dit betekent: 12 mijten (=oord of twaalfaert) van Gent.

KEERZIJDE: Gekroond wapenschild met versierde rand, in het wapenschild een schuine balk waarin de letters .S.P.Q.G (senaat en volk van Gent).

TEKST: NISI. DNS. .FRVSTRA. (of variant), dit betekent: indien de Heer niet met ons is, is alles tevergeefs.

Jan Gijsbertsz.

    1583
    1584


Voorkomende voor- en keerzijde varianten:

VZ: A: (rozet) XII (rozet) MYTEN (rozet) GHENT


KZ: a: .NISI.DNS. - .FRVSTRA.


Info:

Variant Aa (1583), particuliere collectie.

1583 particuliere collectie
1584

Voorschrift 38 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 6,48 gram per stuk.

Oplage 1583 ca. 55.556 stuks.
Oplage 1584 ca. 42.900 stuks.